10 lat działalności Stowarzyszenia na rzecz rozwoju miasta ZIELONOGÓRSKIE PERSPEKTYWY

widok na salę 2

Spis rozdziałów:
1. Co to jest ZP, formuła działania.
2. Debaty – podstawowa forma działania, formuły debat – wprowadzenie, dyskusja; loża ekspertów; wprowadzenie multimedialne.
3. Odbyte debaty, tematyka.
4. Co dalej z formułą ZP.

1. CO TO JEST ZP.
„Stowarzyszenie na Rzecz Rozwoju Miasta Zielonogórskie Perspektywy jest inicjatywą grupy osób, którym nie są obojętne losy Zielonej Góry, zależy na jej rozwoju, nie chcą być
bierni, chcą mieć swój wkład w to, co dzieje się wokół nas.

Stowarzyszenie Zielonogórskie Perspektywy jest organizacją niezależną i apolityczną, której głównym celem jest:
– aktywizacja społeczna mieszkańców do udziału w dyskusji nad wizją rozwoju Zielonej Góry
– tworzenie obywatelskiej wizji rozwoju miasta i jej realizacja,
– wspomaganie inicjatyw środowiskowych dotyczących zrównoważonego rozwoju Zielonej Góry.

Wywodzimy się z różnych kręgów – nauki, biznesu, prawa, kultury, mediów – ale łączy nas to, że wszyscy jesteśmy zielonogórzanami i wszyscy chcemy aby w tym mieście
żyło się lepiej.

Organizując spotkania i debaty chcemy poznać także Państwa zdanie na omawiane tematy. Być może w trakcie dyskusji wspólnie dostrzeżemy nowe wątki, okoliczności i
rozwiązania; być może Państwa zdanie okaże się kluczowym w dyskusji; być może Państwo wskażecie nam inne rozwiązania, których sami nie dostrzegliśmy. Dlatego tak ważna dla
nas jest Państwa obecność na spotkaniach i aktywny udział w dyskusji.” ( z deklaracji założycielskiej ZP)
Debaty są organizowane w 3 zasadniczych formułach:
• Wprowadzenie trwające około 30 minut przygotowane przez jedną lub dwie osoby
• Formuła z lożą ekspertów. Eksperci przedstawiają swój punkt widzenia przez około 10 minut.
• Wprowadzenie w formie przekazu multimedialnego w postaci filmu czy dynamicznej prezentacji.
Przyjęliśmy założenie, że nie formułujemy wniosków i nie kierujemy ich do odpowiednich władz. Wyrażamy nasze stanowisko w niektórych sprawach tylko w przypadku gdy  otrzymujemy zapytanie o stanowisko stowarzyszenia ZP. Zakładamy, że istnieją odpowiednie instytucje państwowe i samorządowe, które maja pełny dostęp do naszych debat, a
naszym celem jest zwrócenie uwagi na istotne dla społeczności zielonogórskiej problemy i wywołanie wokół nich dyskusji i refleksji.
Sponsorzy i partnerzy.
Naszym głównym sponsorem jest Uniwersytet Zielonogórski, udostępnia na debaty nieodpłatnie sale wykładowe. Wśród wprowadzających najliczniejszą grupę stanowią pracownicy
naukowi Uniwersytetu. Władze miasta jak i radni miejscy w niewielkim stopniu uczestniczą w debatach. Traktowani jesteśmy przez magistrat biurokratycznie, a nawet niezbyt fair przy
okazji wynajmu pomieszczeń. (Obecnie nie korzystamy z lokali wynajmowanych z miasta) Stowarzyszenie ZP nie prowadzi działalności gospodarczej, a bieżące przychody to składki
członkowskie w wysokości 100 zł rocznie.
2. DEBATY.
Organizujemy przeciętnie 6 debat rocznie. Tematykę debat można umownie podzielić na grupy:
• Strategia rozwoju i planowanie przestrzeni 6 debat
• Transport i komunikacja 7 debat
• Gospodarka 9 debat
• Duża Zielona Góra 6 debat
• Lubuskie trójmiasto 3 debaty
• Problemy aksjologiczne 17 debat
Strategia rozwoju i planowanie przestrzeni
Wprowadzającymi w tej grupie debat byli profesorowie Uniwersytetu Zielonogórskiego, znani architekci i urbaniści. Tematyka dotyczyła planów zagospodarowania przestrzennego w
perspektywie lat kilkudziesięciu będącej w pewnej sprzeczności z 4-letnim cyklem wyborczym który preferuje działania doraźne przed długofalowymi. Omawialiśmy także możliwości
wykorzystania środków unijnych do roku 2020. Planowanie przestrzenne jest zaniedbane w skali krajowej, tak od strony legislacyjnej jak i organizacyjnej. Podnoszono też problem
niskiej jakości przygotowywanych projektów. Metoda przetargowa wyboru wykonawcy preferuje cenę projektu, często kosztem jakości. Np. to co nazwano propozycja przebiegu tzw
obwodnicy południowej zaprzecza wszelkim zasadom projektowania. W tej sytuacji ZP podjęły inicjatywę zmierzającą do znaczniejszego udziału kadry naukowej i projektanckiej z Zielonej Góry w przygotowaniu istotnych dla miasta projektów. W porozumieniu z Uniwersytetem Zielonogórskim i zielonogórskim oddziałem SARP pracujemy nad propozycjami
organizacyjnymi, umożliwiającymi wykorzystanie bogatego potencjału intelektualnego przy tworzeniu planów dla miasta.
Z dyskusji na debatach wynika, że brak jest kompleksowych i aktualnych planów zagospodarowania przestrzennego co odstrasza poważnych inwestorów. Wiadomo też, że poważne plany inwestycyjne naruszają często interesy niewielkich grup. Kompleksowe i długofalowe obowiązujące plany są w takim przypadku podstawą do rozsądnego kompromisu przy zachowaniu priorytetu dobra ogólnego.
Tematyka perspektywicznego planowania jest obecna także w pozostałych grupach tematycznych debat.
Transport i komunikacja
W tej grupie debat omówiono stan aktualny i perspektywy wszystkich rodzajów komunikacji od drogowej przez kolejową , lotniczą i wodną, aż do komunikacji cyfrowej. Wprowadzającymi byli profesor Uniwersytetu Szczecińskiego, pracownicy naukowi UZ, urzędnicy UM, architekci, działacze samorządowi. Konkluzją debat jest stwierdzenie, że sieć komunikacyjna, rozpatrywana w szerokim powiązaniu z siecią ogólnokrajową i międzynarodową winna być planowana w pierwszej kolejności i to z perspektywą kilkudziesięcioletnią. Niektóre propozycje padające w debacie jak trasa TGV przez Zieloną Górę niektórzy uczestnicy debaty uznali jednak za wybiegającą w zbyt daleką przyszłość. Większość propozycji komunikacyjnych nawiązujących do układu ogólnokrajowego nie budziła większych kontrowersji, miejska sieć drogowa już niewydajna, nie doczekała się planu z prawdziwego zdarzenia. Podkreślano tez niewykorzystane możliwości transportu kolejowego do obsługi ruchu lokalnego w obrębie trójmiasta. Lotnisko Zielona Góra-Babimost spotkało się z dwoma skrajnymi opiniami. Przedstawiciele samorządu i politycy oceniali pozytywnie rolę i przyszłość lotniska, reprezentujący gospodarkę uznali to za przejaw nieuzasadnionych lokalnych ambicji ze względu na bliskość lotnisk w Poznaniu i Wrocławiu, oraz wielkiego międzynarodowego lotniska Berlin-Brandenburg. Ciekawe, że profesor wprowadzający do tematyki komunikacji lotniczej poparł stanowisko tej pierwszej grupy bez liczalnych argumentów?
Gospodarka
Pierwsza grupa debat dotyczyła podstawowych warunków rozwoju gospodarczego Zielonej Góry. Najważniejsze jest przygotowanie odpowiedniej kadry, stworzenie warunków dla inwestorów, odpowiednia infrastruktura dla rozwoju gospodarczego. Omawiano też poszczególne dziedziny gospodarki jak budownictwo, energetyka. Sytuacja zapewnienia dla miasta energii elektrycznej i gazu jest niedobra, gdyż mamy do czynienia w tych przypadkach z zasilaniem jednostronnym.Awaria jednej linii energetycznej i jednego rurociągu może spowodować długotrwały brak zasilania miasta. Sytuacja jest o tyle dziwna że produkowana w Zielonej Górze energia elektryczna nie może być skierowana bezpośrednio do miasta ze względu na brak takiego połączenia. Bezpieczeństwo dostaw energii jest dla poważnych inwestorów sprawą kluczową. Brak jasnej koncepcji rozwoju krajowej energetyki (brak decyzji w sprawie zespołu Gubin-Brody, oraz elektrowni jądrowej) może okazać się hamulcem rozwoju nie tylko lubuskiego, ale całego kraju. Również stan krajowej sieci energetycznej jest niedobry. Tutaj też daje o sobie znać niechęć do planowania w długiej perspektywie. Dwie debaty poświęcono strefom ekonomicznym. Konkluzja w sprawie strefy przy trasie północnej jest taka, że ciekawy teren i poważne nakłady zostały w dużej mierze zmarnowane przez sprzedaż działek bez gwarancji ich właściwego użytkowania i udostępnianie pod inwestycje nie wymagające tak kompleksowego uzbrojenia. W czasie debaty we wrześniu 2006 roku na temat strefy dla trójmiasta, padła propozycja o jej utworzeniu w „środku ciężkości” terenu czyli w okolicach Kisielina. Zlekceważony wówczas pomysł został zrealizowany.
Dla zapewnienia przyszłości miasta jest niezbędny rozwój przemysłu. Zdecydowana większość miejsc pracy w mieście pochodzi obecnie ze strefy budżetowej. Uniwersytet , szpital, urzędy marszałkowski i miejski, instytucje państwowe i samorządowe. Oparcie rozwoju wyłącznie na małych przedsiębiorstwach grozi długotrwałym pozostaniem miejsc pracy w strefie małych przychodów. Małych i średnich nie stać na prawdziwy rozwój, bez wsparcia dużych. To co wyróżnia pozytywnie krajobraz gospodarczy miasta, to duża liczba firm informatycznych, oraz innowacyjne firmy z zakresu produkcji implantów chirurgicznych i technologii oświetlenia. Kierunki te mają początek na Uniwersytecie, a właściwie jeszcze na WSI. Dzięki takim osobowościom jak prof. Ferdynand Wagner, prof. Kazimierz Bącal , dr hab. Janusz Szajna, dr Ciupik, i inni, kierunki informatyka i technologie związane z medycyną wyróżniały się na naszej uczelni nie tylko w skali krajowej.
W dyskusji na debatach ujawnił się też pogląd, że Warszawa traktuje lubuskie jako odległy przygraniczny region bez większych perspektyw. Świadczy o tym między innymi likwidacja zielonogórskich firm związanych z wydobyciem ropy i gazu mimo znaczącego udziału naszego regionu w wydobyciu tych surowców, brak jasnego stanowiska w sprawie zespołu energetycznego Gubin-Brody, oraz opinia wicepremiera ministra gospodarki wyrażona w czasie wizyty w październiku br, że „przyszłością dla gospodarki lubuskiej jest kukurydza”.
Zapomniał pewnie że kukurydza nie chce rosnąć na piasku. Forsowany propagandowo kierunek winiarstwo i miód, może być ciekawostką turystyczną, a nie istotnym elementem rozwoju.
Duża Zielona Góra
Pierwsza debata „Wspólnota interesów miasta i gminy Zielona Góra” odbyła się 24 września 2008 roku. Wprowadzającymi byli dr Krzysztof Lisowski i senator Zbyszko Piwoński. Dr Lisowski przygotował i przeprowadził badania ankietowe wśród mieszkańców gminy , które były podstawą wprowadzenia do debaty. Konkluzją dyskusji były dwa stanowiska, obydwa oparte na stwierdzeniu że miasto wymaga powiększenia. Pierwsze sugerowało włączenie do miasta kilku miejscowości, a drugie połączenie obydwu gmin miejskiej i wiejskiej.
Za pierwszym stanowiskiem przemawiały wzglądy ekonomiczne. Zbyt duże terytorium może być zbytnim obciążeniem dla przyszłego organizmu. Za drugim przemawiała względna łatwość przeprowadzenia połączenia i związany z tym bonus finansowy. W kolejnych debatach omawiano problematykę działania organizacji społecznych w nowopowiększonym
organizmie miejskim, oraz problemy edukacji.
Lubuskie trójmiasto
Lubuskie trójmiasto to najbardziej naturalny obszar funkcjonalny na południu regionu. Koncepcja potraktowania trójmiasta jako jednolitego obszaru społeczno-gospodarczego pojawiła się w
dokumentach planistycznych już wlatach siedemdziesiątych. Logika układu geograficznego i społecznego nie znalazła jednak rezonansu w działaniach samorządowców i polityków. Idea obszarów funkcjonalnych wg kryteriów zaproponowanych przez rząd, została przez władze samorządowe niejako mechanicznie przyjęta jako forma uzyskania funduszy, a nie jako mechanizm społeczno- gospodarczy zdolny kreować własną wartość dodaną. Bez bardzo wyraźnego przejęcia przez Zieloną Górę jako najważniejszego gracza tego zespołu, funkcji motoru napędowego trójmiasta, idea ta pozostanie tylko hasłem. Widoczne jak na dłoni korzyści z utworzenia trójmiasta nie zachęcają jakoś władz do realizacji tej koncepcji. 220 tyś mieszkańców tej aglomeracji przy sprawnej komunikacji wewnętrznej jest w stanie wytworzyć nową wartość dodaną. Integracja usług medycznych, obsługi infrastruktury, stworzenie
strefy przemysłowej o powierzchni do 300 h, pełniejszy dostęp do instytucji kultury dla mieszkańców całego regionu wpłynęło by znacząco na poprawę jakości życia ludzi zamieszkujących ten obszar.
Problemy aksjologiczne.
To najliczniejsza grupa debat obejmująca szeroki wachlarz tematów.W tej grupie obejmującej zagadnienia socjologii w kształtowaniu strategii rozwoju miasta, komunikacji społecznej, modelu działalności radnych, środowiska kultury dla miasta, zieleni w mieście, edukacji, sportu, szpitalnej i specjalistycznej opieki medycznej, sportu, w zdecydowanej większości wprowadzającymi byli naukowcy z UZ, a także z uczelni ze Szczecina, Warszawy, Rzeszowa i Plymouth w Anglii. Bardzo istotna była debata o perspektywach współpracy miasta i Uniwersytetu, której prowadzącymi byli rektor UZ prof. Czesław Osękowski i przewodniczący rady miasta Adam Urbaniak. Ważnym elementem tych debat było poszerzenie informacji dotyczących wymienionych na początku zagadnień. Ogólna wiedza na te tematy jest często powierzchowna i nie obejmuje spraw istotnych. Dotyczy to nawet takich bliskich każdemu
tematów jak lasy zielonogórskie.
4. CO DALEJ Z FORMUŁĄ STOWARZYSZENIA ZIELONOGÓRSKIE PERSPEKTYWY.
10 lat działalności jest dobrą okazją na postawienie sobie pytań i próbę znalezienia na nie odpowiedzi:
• Czy cele jakie postawiliśmy przy powołaniu stowarzyszenia zostały osiągnięte ?
• Czy formy naszej działalności dobrze służą tym celom ?
• Czy kontynuować działalność i jak pozyskać do udziału w debatach więcej mieszkańców naszego miasta ?

W odpowiedzi na pierwsze pytanie może pomóc konstatacja na ile pomysły i idee prezentowane na debatach zdołały przeniknąć dalej, do mieszkańców i organów samorządowych ?
Pozytywne przykłady to sprawa strefy w Kisielinie i połączenie miasta i gminy. Ta pierwsza sprawa została na debacie w pewien sposób ośmieszona przez niektórych uczestników dyskusji. Po kilku latach doczekała się realizacji. Połączenie miasta i gminy w pierwszym etapie dyskusji było uznawane za trudne i możliwe do realizacji w dalekiej
przyszłości. Idea lubuskiego trójmiasta została przyjęta pozytywnie i doczekała się nawet początków realizacji. Zabrakło jednak zgodnej woli partnerów i sprawa obumarła. Do wyraźnych porażek można zaliczyć problem planowania zagospodarowania przestrzeni. Tutaj górę wzięło widzenie i działanie doraźne które samo w sobie jest zaprzeczeniem
możliwości optymalnego kształtowania przestrzeni z myślą także o przyszłych pokoleniach. Brak spójnych i całościowych planów jest też przyczyną powstawania konfliktów wokół nawet drobnych inwestycji. Zaprezentowany ostatnio „dokument planistyczny” dotyczącytzw obwodnicy południowej kontynuuje najgorsze przykłady. Porażką nie tyle idei prezentowanych przez ZP, co porażką dobrych obyczajów i kanonu leżącego u podstaw każdej działalności naukowej i badawczej jest reakcja senatu UZ na idee ładu przestrzennego zaprezentowane przez profesora Zbigniewa Bacia. Idee te były prezentowane na naszej debacie i na łamach Gazety Lubuskiej.
Przez ponad 9 lat debaty organizowaliśmy w Sali wykładowej UZ o godz 17. Ostatnio początek debat, za aprobatą uczestników został przesunięty na godz 18. Trudno na razie ocenić czy zwiększyło to frekwencje. Padały też propozycje zmiany miejsca obrad np. na Palmiarnię, nie zyskały jednak akceptacji. Sama forma , wprowadzenie i dyskusja przechodziła tylko
drobne modyfikacje. Wprowadzenie przez jedną dwie, a nawet trzy osoby, lub przez tzw lożę ekspertów. Dotychczas nie zgłaszano innych propozycji organizacji debaty.
Jak pozyskać do udziału w debatach większą liczbę mieszkańców ?              Od odpowiedzi na to pytanie zależy z kolei decyzja co dalej ze stowarzyszeniem Zielonogórskie Perspektywy.

Zarząd Stowarzyszenia
Zielonogórskie Perspektywy grudzień 2015

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s